Bilgisayarların Hücreleri: 1’ler ve 0’lar

Pek çok film sahnesinden görmeye alışkın olduğumuz binlerce bir ve sıfırın hızlı şekilde akış halinde olduğu sahne, neredeyse her seferinde ortalıkta bir ‘hacker‘ olduğunu anlatmak için kullanılır. Sahnenin bu şekilde seçilmesi, vurgulanmak istenen konu bakımından isabetlidir. Çünkü gerçekten, dünya üzerinde neredeyse bütün bilgisayarların yapı taşları, bir diğer deyişle ‘hücreleri‘ 1 ve 0 rakamlarından ibarettir.

Bu da şu demek oluyor ki bilgisayarlar, kullanıcının kendilerine iletmek istediği şeyi tamamen kendi dillerinde yani; 1’ler ve 0’lar şeklinde algılıyor. Örneğin, siz ‘selam‘ yazmak için klavyenizde gerekli harflere bastığınızda; bilgisayar bunları ‘harf‘ olarak değil, her harfin karşılığına denk gelen ve 1 ile 0’lardan oluşan bir sayı bütünü olarak algılıyor. Bu durumu; ‘siz ekranın önünde ne yaparsanız yapın, bilgisayarın arka planında milyarlarca 1 ve 0 ışık hızında bir yerlerden bir yerlere hareket ediyor’ gibi düşünebilirsiniz.

Binary1

Harflerin bilgisayar dilindeki karşılıklarından örnekler vermeden önce, bu durumun temel sebebine de kısaca değinmekte fayda var. 1 ve 0’lar, aslında ‘ikili sayı sisteminin‘ elemanlarından başka bir şey değildir. Bugün genel geçer sayı sistemi olarak 10’luk sistem kullanılırken nasıl 0’dan 9’a kadar rakamlarımız varsa, 2’lik sistemde de rakamlar 0 ve 1’den ibarettir.

Bilgisayarların bu dili kullanıyor olmasının temel sebebi ise; sistemin basitliğinin bilgisayarın ihtiyaçlarına cevap veriyor olmasından kaynaklanır. Zira bilgisayarın kendisini ifade edebilmek için sadece ve sadece iki duruma ihtiyacı vardır. Bunlar; ‘elektrik bağlantısı var‘ veya ‘yok‘tan ibarettir. Bilgisayar için temelde üçüncü bir durumdan söz edilemez. İkili sayı sistemi de bu durumu tarif etme konusunda tam anlamıyla ihtiyacı karşılar. Bu sistemde bir şeyin varlığı 1, yokluğu 0 ile ifade edilir ve bilgisayar için bu kavramlar yeterlidir.

Binary2

Merak edenler için latin harflerinin ikili sistemdeki karşılıkları aşağıdaki şekildedir;

Harf İkili Sistem Harf İkili Sistem
a 01100001 A 01000001
b 01100010 B 01000010
c 01100011 C 01000011
d 01100100 D 01000100
e 01100101 E 01000101
f 01100110 F 01000110
g 01100111 G 01000111
h 01101000 H 01001000
i 01101001 I 01001001
j 01101010 J 01001010
k 01101011 K 01001011
l 01101100 L 01001100
m 01101101 M 01001101
n 01101110 N 01001110
o 01101111 O 01001111
p 01110000 P 01010000
q 01110001 Q 01010001
r 01110010 R 01010010
s 01110011 S 01010011
t 01110100 T 01010100
u 01110101 U 01010101
v 01110110 V 01010110
w 01110111 W 01010111
x 01111000 X 01011000
y 01111001 Y 01011001
z 01111010 Z 01011010

Bilgisayarların temel dili olan bu sistemde büyük harf ve küçük harfler için yer alan kodlar farklıdır. Ayrıca yine her karakter için farklı bir ikili sistem kodu bulunmaktadır.

Binary3

Son olarak, bir örnek teşkil etmesi açısından ‘Selam‘ kelimesinin ikili sistemdeki karşılığını birlikte inceleyelim;

S e l a m
01010011 01100101 01101100 01100001 01101101

Burada görüldüğü gibi ‘Selam’ kelimesinin bilgisayarın temel dili olan ikili sistemdeki karşılığı, her harfe karşılık gelen 1 ve 0’lar bütününün yan yana yazılmış halinden ibarettir.


Kaynak :

Tutorial With 1 & 0 – Kidscodecs.com Websitesi

İkili Sayı Sistemi – Wikipedi